εφημ. One Voice, 9/10/2026
Η Ισπανία βαδίζει προς πρόωρες εκλογές και το αποτέλεσμα δεν μπορεί προφανώς να προβλεφθεί. Οι πρόσφατες εξελίξεις στη χώρα αυτή μπορούν ωστόσο να φανούν χρήσιμες για την εξαγωγή συμπερασμάτων, καθώς αναδεικνύουν γενικότερες τάσεις.
Πρωτίστως πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η κυβέρνηση Σάντσεθ αξιοποίησε κάποιες ειδικές οικονομικές και πολιτικές συνθήκες της Ισπανίας προκειμένου να ακολουθήσει μια πολιτική ελαφρά διαφορετική από τις πολιτικές που ακολουθεί η σοσιαλδημοκρατία και η κεντροαριστερά στις μέρες μας. Ο Σάντσεθ δεν ταυτίστηκε πλήρως με τη νεοφιλελεύθερη ατζέντα της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας αλλά προχώρησε σε πολιτική στοιχειωδών παροχών προς τους εργαζόμενους.
Οι παροχές αυτές φαίνονται ίσως σημαντικές αλλά δεν παύουν να είναι αναιμικές. Δεν αλλάζουν το κυρίαρχο πλαίσιο πολιτικής, δεν αντιμετωπίζουν τις ανισότητες και τα δομικά προβλήματα των εργαζόμενων τάξεων. Αυτό αποδείχθηκε και με την πρόσφατη όξυνση των λαϊκών αντιδράσεων για το στεγαστικό με αφορμή την έξωση της ηλικιωμένης γυναίκας.
Τα μέτρα που έρχονται με το σταγονόμετρο και με καθυστέρηση γρήγορα εξανεμίζονται, καθώς δεν αντιμετωπίζουν τα βαθύτερα προβλήματα και τις βαθύτερες αιτίες. Επιπλέον, όταν λαμβάνονται σε περίοδο βαθιάς κρίσης, τα ημίμετρα δεν επαρκούν, όσο και αν είναι ευεργετικά. Το αποτέλεσμα είναι ότι οδηγούν τμήματα των λαϊκών στρωμάτων σε απογοήτευση και αποστράτευση από την πολιτική.
Το κενό, την ατολμία και την απουσία ριζοσπαστικής εναλλακτικής σπεύδει να εκμεταλλευτεί πάντοτε η ακροδεξιά. Παρουσιάζεται με ψευδο-αντισυστημικό πρόσωπο, αποπροσανατολίζει στρέφοντας την οργή ενάντια στους μετανάστες και όχι ενάντια στους υπεύθυνους της κακοδαιμονίας, δηλαδή σε εκείνους τους λίγους ισχυρούς που πλουτίζουν όταν φτωχαίνουν οι πολλοί. Στην Ισπανία, όπως και αλλού, ένα τουλάχιστον τμήμα της κυρίαρχης ελίτ προωθεί την ακροδεξιά. Η ιστορία έχει δείξει πως οι δυνάμεις αυτές ασκούν τις πλέον ακραίες αντιλαϊκές πολιτικές. Αυτό επιβεβαιώνεται και από τη σημερινή εμπειρία. Η Μελόνι εφαρμόζει τέτοιες πολιτικές και η Λεπέν, μόλις προχτές, παρείχε διαβεβαιώσεις ότι θα υλοποιήσει ένα στυγνό πρόγραμμα αφαίρεσης των κοινωνικών κατακτήσεων που έχουν απομείνει, κατοχυρώνοντας συνταγματικά το λεγόμενο “χρυσό δημοσιονομικό κανόνα”.
Δεν μπορεί να γνωρίζει κανείς αν ο Σάντσεθ θα κατορθώσει να αναβαπτίσει, έστω και προσωρινά, την πολιτική επιρροή των σοσιαλιστών στις εκλογές. Το βέβαιο είναι ότι η πραγματική ανάταξη του βιοτικού επιπέδου του λαού προϋποθέτει αφαίρεση των προνομίων της ολιγαρχίας. Οι μεσοβέζικες λύσεις δεν ανοίγουν δρόμους διεξόδου. Αντίθετα, τροφοδοτούν αντικειμενικά τις πιο σκοτεινές δυνάμεις. Το παράδειγμα της Βραζιλίας με την ενδυνάμωση του μπολσοναρισμού μιλά από μόνο του.
