Εφημερίδα των Συντακτών 9/9/2026

https://www.efsyn.gr/stiles/1463362/o-mao-tse-toyngk-kai-i-simerini-kina/

Σαν σήμερα, πριν πενήντα χρόνια πέθανε ο ηγέτης της Κίνας Μάο Τσετούνγκ, σε ηλικία 82 ετών, μια από τις πλέον εμβληματικές φυσιογνωμίες του 20ού αιώνα. Τουλάχιστον ένα εκατομμύριο απλοί άνθρωποι τον αποχαιρέτησαν πενθώντας στην πλατεία Τιεν Αν Μεν. Λατρεύτηκε από πολλούς στην Κίνα όσο και στη Δύση αλλά στηλιτεύθηκε και από αρκετούς άλλους. Για μερικούς ήταν ο κορυφαίος επαναστάτης και για άλλους ένας αιμοσταγής δικτάτορας. Ποιος πραγματικά ήταν ο Μάο και ποια η συμβολή του στη δημιουργία του σημερινού κινεζικού θαύματος;

Το 1921 ο Μάο ήταν ένα από τα ιδρυτικά μέλη του ΚΚ Κίνας και από το 1935 ο επικεφαλής του. Ηγήθηκε της μακρόχρονης, σκληρής, αιματηρής επαναστατικής πάλης του κινέζικου λαού που διάρκεσε πολλές δεκαετίες και που τερμάτισε τον “αιώνα της ταπείνωσης”, την αποικιακή καταλήστευσή του από Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιαπωνία. Η επανάσταση επικράτησε την 1η Οκτωβρίου 1949 και ο Μάο έγινε ο πρόεδρος της ΛΔ Κίνας. Η Κίνα κατέκτησε την εθνική της ανεξαρτησία και αξιοπρέπεια, οι αγρότες εξήλθαν από το καθεστώς μεσαιωνικής εκμετάλλευσης, απέκτησαν γη. Τέθηκαν τα θεμέλια της εξάλειψης της ακραίας φτώχειας και των αβυσσαλέων ανισοτήτων.

Ο Μάο υπήρξε πολιτική και στρατιωτική ιδιοφυία. Πολυσχιδής προσωπικότητα, εκτός των πολιτικών και στρατιωτικών κειμένων, συνέγραψε σημαντικά φιλοσοφικά έργα αλλά και ποίηση. Ανέλυσε με μοναδικά οξυδερκή τρόπο τις κοινωνικο-οικονομικές αντιθέσεις στην προεπαναστατική Κίνα και οδήγησε στην επίλυσή τους. Είχε το χάρισμα όχι μόνο να χαράσσει πολιτική αλλά να ακούει και να αφουγκράζεται προσεκτικά τους ανθρώπους του λαού. Ήταν ικανότατος στη συγκρότηση κοινωνικών και πολιτικών συμμαχιών, τις οποίες μετέβαλλε ανάλογα με τις συνθήκες. Υπήρξε στρατιωτική μεγαλοφυία, δεξιοτέχνης του ανταρτοπολέμου, εμπνεόμενος από την παράδοση του Σουν Τσου. Τα στρατιωτικά του κείμενα διδάσκονται ακόμη και σήμερα στις σχολές των ΗΠΑ και άλλων χωρών.

Κατά την πρώτη δεκαετία της διακυβέρνησής του (1949-1958) τέθηκαν τα θεμέλια της σύγχρονης Κίνας. Αυτό έγινε μέσω της ριζικής αγροτικής μεταρρύθμισης, της σχεδιασμένης διαδικασίας εκβιομηχάνισης, της εξάλειψης της ακραίας φτώχειας, του αναλφαβητισμού, της δημιουργίας δημόσιου δωρεάν εκπαιδευτικού συστήματος.

Ωστόσο, ο ίλιγγος των πρώτων επιτυχιών, το -δικαιολογημένα- υπερβολικό κύρος που απολάμβανε ο Μάο μαζί με την απουσία ουσιαστικού δημοκρατικού ελέγχου και λαϊκής συμμετοχής τον οδήγησαν σε μια σχετική απομόνωση από την κοινωνία, στον βολονταρισμό, στην πεποίθηση ότι έχει το αλάθητο, στην αλαζονεία. Ενδεικτική είναι η αποτυχία του “μεγάλου άλματος εμπρός” το 1958. Ο Μάο προσπάθησε να επιβάλει, ενάντια στις αποφάσεις του ΚΚ Κίνας και της Λαϊκής Εθνοσυνέλευσης, ένα φρενήρη ρυθμό εκβιομηχάνισης, που δεν αντιστοιχούσε στις αναπτυξιακές δυνατότητες της χώρας. Οδήγησε σε οικονομική καταστροφή και σε λιμό.

Το 1966 ο Μάο κήρυξε την “πολιτιστική επανάσταση” και τον πόλεμο στη γραφειοκρατία και τη διαφθορά. Αυτό όμως έγινε με μεθόδους εξίσου γραφειοκρατικές και αυταρχικές. Στράφηκε ακόμη και ενάντια στα ηγετικά στελέχη του κόμματος οδηγώντας τη χώρα στα πρόθυρα εμφυλίου πολέμου. Προς το τέλος της ζωής του φάνηκε να αντιλαμβάνεται τα αδιέξοδα και τις ακρότητες και επανέφερε στην ηγεσία κάποια από τα πρόσωπα που είχε πρωτύτερα απομακρύνει, όπως ο μετέπειτα ηγέτης Ντενγκ Χσιάο Πινγκ.

Ο ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ καθ’ όλη την περίοδο διακυβέρνησής του, παρά τις διακυμάνσεις, κινήθηκε μεσοσταθμικά στο 10%. Το 1972 πραγματοποίησε θεαματική στροφή όταν συναντήθηκε με τον αμερικανό πρόεδρο Νίξον στο Πεκίνο, ολοκληρώνοντας τη ρήξη με τη Σοβιετική Ένωση.

Μετά το θάνατό του το 1976 η Κίνα σταδιακά εισήλθε σε μια νέα περίοδο. Βασιζόμενη στην κρατική ιδιοκτησία στα βασικά μέσα παραγωγής χρησιμοποίησε επικουρικά τη μικρή ιδιοκτησία, κάποια στοιχεία της αγοράς και την ισότιμη συνεργασία με το ξένο κεφάλαιο για να τονώσει την παραγωγικότητα. Αυτό οδήγησε στην αναπτυξιακή έκρηξη της δεκαετίας του 1980 με αξιοσημείωτα ποσοστά αύξησης του ΑΕΠ που έφτασε το 1984 στο 15,2%.

Τη δεκαετία του 1990 υπήρξε μια τομή. Το άνοιγμα στην οικονομία της αγοράς διευρύνθηκε ποιοτικά, χωρίς να αμφισβητηθεί όμως η ανάγκη κρατικού σχεδιασμού. Η Κίνα αναδείχθηκε στη δεύτερη -και σε λίγο πρώτη- οικονομία του πλανήτη. Εμφανίστηκαν οι μεγάλες ταξικές ανισότητες αλλά ταυτόχρονα συνέχισε να βελτιώνεται το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων. Έτσι η σημερινή Κίνα τιμά τον Μάο, όχι τόσο ως τον ιδεολογικό ηγέτη αλλά ως τον ιδρυτή και θεμελιωτή της σύγχρονης Κίνας, τον ηγέτη που συνέβαλε τα μέγιστα στην εθνική ανάταση. Παρά τις αντιφάσεις του, συμβολίζει την αναγέννηση της Κίνας.

εφημ. One Voice, 7/9/2026

https://1voice.gr/poso-ektetheimenous-mas-afinei-i-aspida-tou-achillea/

Υπάρχουν δέκα τουλάχιστον λόγοι για να αντιταχθεί η κοινή γνώμη στην “ασπίδα του Αχιλλέα”, το αντιπυραυλικό σύστημα που αγόρασε η Ελλάδα από το Ισραήλ.

Πρώτο, η στρατιωτική συνεργασία με το Ισραήλ εκθέτει ηθικά την Ελλάδα για συνεργασία με ένα κράτος που διαπράττει γενοκτονία και εθνοκάθαρση, που έχει υπό την κατοχή του έναν άλλο λαό, τον Παλαιστινιακό, που παραβιάζει με βαναυσότητα το διεθνές δίκαιο, που έχει επιτεθεί σε όλα σχεδόν τα γειτονικά του κράτη, που διαθέτει μια βάρβαρη νομοθεσία που επιτρέπει τα βασανιστήρια και τη θανατική ποινή δι’ απαγχονισμού.

Δεύτερο, μας απομονώνει διπλωματικά. Πώς μπορεί η Ελλάδα να επικαλείται από τη μια το διεθνές δίκαιο και από την άλλη να συμπράττει με το κράτος – δολοφόνο και βιαστή του διεθνούς δικαίου; Ποιος στη διεθνή κοινότητα θα πάρει σοβαρά τα επιχειρήματά μας;

Τρίτο, δεν διασφαλίζει αμυντικά την Ελλάδα. Έχει φανεί ότι η πολυδιαφημισμένη σχετική ισραηλινή τεχνολογία δεν υπήρξε τόσο αποτελεσματική ενώπιον των ιρανικών πυραύλων.

Τέταρτο, μας εμπλέκει ακόμη περισσότερο στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ ενάντια στο Ιράν με κίνδυνο να γίνουμε άμεσος στόχος των ιρανικών αντιποίνων.

Πέμπτο, μας εμπλέκει στην γεωπολιτική αντιπαράθεση του Ισραήλ με την Τουρκία. Τα δύο κράτη ανταγωνίζονται σκληρά για τον έλεγχο της Συρίας αλλά και άλλων περιοχών στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Κινδυνεύει η Ελλάδα δηλαδή να μετατραπεί αντικειμενικά σε πιόνι του Ισραήλ. Κάτι ανάλογο είχε γίνει πριν περίπου 100 χρόνια, όταν η χώρα μας εξωθήθηκε από τις μεγάλες δυνάμεις ενάντια στην Τουρκία και στη συνέχεια εγκαταλείφθηκε με αποτέλεσμα τη Μικρασιατική καταστροφή.

Έκτο, η συμμαχία Ελλάδας Ισραήλ δίνει επιχειρήματα στην Τουρκία να εμφανίζει τη χώρα μας ως επιθετική δύναμη. Σχετίζεται με την τρέχουσα όξυνση της επιθετικής ρητορείας της Τουρκίας.

Έβδομο, δεν μπορεί να υπάρχει εμπιστοσύνη σε ένα κράτος όπως το Ισραήλ. Σε μια κρίσιμη ώρα, ανάλογα με τα συμφέροντά του, μπορεί να μας εγκαταλείψει καθιστώντας ανενεργό το σύστημα.

Όγδοο, η εμβάθυνση της στρατιωτικής συνεργασίας με το Ισραήλ καθιστά ευάλωτη την πατρίδα μας έναντι των μυστικών υπηρεσιών του κράτους αυτού, που θα αρπάξουν την ευκαιρία για να διαβρώσουν τις ένοπλες δυνάμεις και τον κρατικό μας μηχανισμό. Μην ξεχνάμε ότι το Predator είναι ισραηλινής προέλευσης.

Ένατο, υπάρχουν εναλλακτικοί, πιο αποτελεσματικοί τρόποι για τη θωράκιση της άμυνας της χώρας, τους οποίους έχουν υποδείξει οι ειδικοί.

Δέκατο, υπάρχουν εταιρείες, πολυεθνικές αλλά και κάποιες εγχώριες που θα θησαυρίσουν από την “ασπίδα” σε βάρος του βιοτικού επιπέδου και της ασφάλειας του ελληνικού λαού.

εφημ. ΤΑ ΝΕΑ, 3/9/2026

Η Τουρκία εντείνει τη ρητορική της ενάντια στη χώρα μας και επαναφέρει το πλαίσιο των διεκδικήσεών της, το οποίο βρίσκεται σε αντίθεση με το διεθνές δίκαιο. Ωστόσο όλο αυτό δεν είναι κάτι καινούργιο. Εκείνο που χρειάζεται να εξηγηθεί είναι γιατί συμβαίνει τώρα.

Μπορούμε να διακρίνουμε δύο βασικούς παράγοντες που εξηγούν τη χρονικότητα της διαφαινόμενης εγκατάλειψης των “ήρεμων νερών”. Ο πρώτος είναι ότι η Τουρκία αισθάνεται αναβαθμισμένη στις σχέσεις της με τις ΗΠΑ και την ΕΕ. Αυτό είναι απολύτως ξεκάθαρο. Επιπλέον, ο Τούρκος πρόεδρος κινείται ευλύγιστα στη διεθνή σκακιέρα ακολουθώντας πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, τέτοια που τον οδήγησε να παραστεί στη σύνοδο κορυφής της Σαγκάης, εκείνου δηλαδή του Οργανισμού του οποίου ηγείται η Κίνα και η Ρωσία. Ο δεύτερος παράγοντας είναι η όξυνση της αντιπαράθεσής της με το Ισραήλ όχι μόνο για την επιρροή ή τον έλεγχο της Συρίας αλλά και άλλων περιοχών στην ευρύτερη περιφέρεια. Όσο η Ελλάδα θα βαθαίνει τη συνεργασία με το Ισραήλ, τόσο θα οξύνεται η τουρκική επιθετικότητα.

Τα παραπάνω υποβάλλουν τη σκέψη ότι η ελληνική κυβέρνηση χειρίζεται το ζήτημα με ολέθριο τρόπο. Επιμένει στην αδιέξοδη πολιτική να αναθέτει την επίλυση των ελληνοτουρκικών προβλημάτων στις ΗΠΑ και στην ΕΕ, χωρίς να έχει βγάλει κανένα συμπέρασμα από την εμπειρία δεκαετιών αλλά και από τις τρέχουσες εξελίξεις. Εξακολουθεί να αρνείται την αναζήτηση διπλωματικών διαύλων με ισχυρές χώρες όπως είναι η Κίνα και η Ρωσία αλλά, αντίθετα, συντάσσεται στην αντιπαράθεση που έχουν οι ΗΠΑ και η ΕΕ μαζί τους. Μας εμπλέκει ολοένα και πιο βαθιά στους πολέμους στο Ιράν και στην Ουκρανία.

Επίσης, το σημαντικότερο στην παρούσα στιγμή, προσδένει ολοένα και περισσότερο τη χώρα μας στο άρμα του Ισραήλ. Ειδικά αυτή η επιλογή, όπως και προηγούμενων κυβερνήσεων, μπορεί να οδηγήσει σε τρομερές περιπέτειες για τους παρακάτω ιδίως λόγους.

Πρώτο, η στρατιωτική συνεργασία με το Ισραήλ εκθέτει ηθικά και απομονώνει την Ελλάδα για συνεργασία με ένα κράτος που διαπράττει γενοκτονία, που έχει υπό την κατοχή του έναν άλλο λαό, που ποδοπατά το διεθνές δίκαιο, που έχει επιτεθεί σε όλα σχεδόν τα γειτονικά του κράτη, που διαθέτει μια βάρβαρη νομοθεσία που επιτρέπει τα βασανιστήρια και τη θανατική ποινή δι’ απαγχονισμού.

Δεύτερο, δεν διασφαλίζει αμυντικά την Ελλάδα καθώς η πολυδιαφημισμένη “ασπίδα του Αχιλλέα” και η ισραηλινή τεχνολογία δεν έχει αποδειχθεί και τόσο αποτελεσματική ενώπιον των ιρανικών πυραύλων. Υπάρχουν εναλλακτικοί, πιο αποτελεσματικοί τρόποι για τη θωράκιση της άμυνας της χώρας.

Τρίτο, θέτει την Ελλάδα στη θέση του “χρήσιμου ηλίθιου”, του πιονιού του Ισραήλ. Κι αν το Ισραήλ μας ωθήσει, έμμεσα ή άμεσα, σε πόλεμο με την Τουρκία; Ο κίνδυνος είναι μεγάλος. Είναι γι’ αυτό ανάγκη να υπάρξει ριζική στροφή στην εξωτερική μας πολιτική. Αλλιώς, τα χειρότερα βρίσκονται μπροστά μας.