εφημ. Documento, 31/5/2026

Με αυτόν τον τίτλο ο Ξενοφών Κοντιάδης, αγαπημένος συνάδελφος και φίλος παρουσιάζει στο νέο βιβλίο του μια αληθινή ιστορία. Εξετάζει βίους παράλληλους και συγκεκριμένα τον Κωνσταντίνο Λογοθετόπουλο και τον Πέτρο Κόκκαλη. Υπήρξαν και οι δύο κορυφαίοι χειρουργοί και καθηγητές της Ιατρικής Σχολής, μέλη της προπολεμικής αθηναϊκής “υψηλής κοινωνίας”. Δυο πρόσωπα που συνδέονταν μεταξύ τους αλλά τελικά συγκρούστηκαν καθώς τράβηξαν εντελώς διαφορετικούς δρόμους στην ιστορική λαίλαπα της δεκαετίας του 1940. Ο Λογοθετόπουλος έγινε δωσίλογος, “πρωθυπουργός” των κατοχικών δυνάμεων ενώ ο Κόκκαλης συμμετείχε στο κίνημα της αντίστασης εντασσόμενος στο ΕΑΜ και στο ΚΚΕ.

Ο συγγραφέας ασχολείται με το θέμα του βασισμένος σε ιστορικά τεκμήρια, όχι μόνο δημοσιευμένα αλλά και αδημοσίευτα. Το κάνει αυτό με μορφή μυθιστορηματική και γραφή ρέουσα. Δεν στέκεται μόνο στις ιστορικές αποφάσεις των πρωταγωνιστών αλλά διεισδύει στις βαθύτερες πλευρές της ψυχολογικής τους κατάστασης, των σκέψεών τους. Αναδεικνύει όχι μόνο τις διαφορές αλλά κυρίως τις αποχρώσεις των χαρακτήρων, που συνέβαλαν σε αυτές ή τις άλλες πράξεις. Καταδεικνύει τα εσώτερα προσωπικά κίνητρα των μεγάλων ιστορικών αποφάσεων.

Το βιβλίο δείχνει ανάγλυφα την ύπαρξη δύο κόσμων χωριστά. Από τη μια πλευρά η ολιγαρχία, με την ιδιοτέλεια, την τυφλότητα και την απονιά μπροστά στη δυστυχία των άλλων, τη ματαιοδοξία της. Θεωρούσε την κοινωνία υποταχτικούς, υπηρέτες της, ανθρώπους β’ κατηγορίας. Για το λόγο αυτό ένα μέρος της συντάχθηκε με τον κατακτητή. Ένα άλλο μέρος της, όπως είναι ιστορικά γνωστό, παρέμεινε με “σωφροσύνη” στην άκρη των γεγονότων, ανέμενε την απελευθέρωση από τους συμμάχους και ραδιουργούσε συστηματικά για να ξαναγίνει κυρίαρχη μόλις αποχωρήσουν οι κατακτητές.

Από την άλλη ήταν η μεγάλη πλειοψηφία της κοινωνίας, ο λαός, που βρήκε το δρόμο της συλλογικής πάλης. Οι απλοί καθημερινοί άνθρωποι, εργάτες, υπάλληλοι, αγρότες, επιστήμονες, μικροαστοί, άντρες και γυναίκες από τον πρώτο κιόλας χειμώνα του λιμού άφησαν πίσω τους τον ατομικισμό, αντιμετώπισαν ενωμένοι τη λαίλαπα. Μέσα σε αυτούς ήταν και ο Πέτρος Κόκκαλης, αποστάτης της τάξης του. Συντάχθηκε με την ανθρωπιά, την αλληλεγγύη, τον αγώνα για την εθνική και κοινωνική απελευθέρωση καταβάλλοντας σκληρό προσωπικό κόστος για αυτή την επιλογή.

Έχει μεγάλη σημασία να θυμόμαστε αυτά που συνέβησαν πριν 80 περίπου χρόνια. Πρώτα γιατί το ΕΑΜ υπήρξε η πιο θαυμάσια περίοδος ανάτασης του λαού στη σύγχρονη ιστορία. Εκατομμύρια άνθρωποι πήραν τη ζωή στα χέρια τους, σήκωσαν το ανάστημά τους, απελευθερώθηκαν εθνικά, κοινωνικά, πολιτιστικά. Ας μην ξεχνάμε ότι το ΕΑΜ είχε σχεδόν 2 εκατομμύρια μέλη σε συνθήκες απίστευτης τρομοκρατίας. Κανένας πολιτικός οργανισμός δεν αγκαλιάστηκε ποτέ έτσι από το λαό. Βέβαια η ιστορία δεν είναι ποτέ ρόδινη. Το μεγάλο κίνημα και οι άνθρωποί του διέπραξαν τα λάθη τους, είχαν και αυτοί τα πάθη τους. Σημαδεύτηκαν από τους περιορισμούς της εποχής τους. Τίποτα από όλα αυτά δεν μειώνει το μεγαλείο του.

Ζούμε στη σημερινή σκοτεινή εποχή των πολέμων στο Ιράν, στο Λίβανο, στην Ουκρανία, της γενοκτονίας στην Παλαιστίνη, του οικονομικού στραγγαλισμού του Κουβανικού λαού. Οι πόλεμοι επεκτείνονται διαρκώς, βασιλεύει η βαρβαρότητα, η βίαιη φτωχοποίηση, ενώ λίγοι ισχυροί πλουτίζουν από τη δυστυχία μας. Η χώρα μας συμμετέχει σε όλα αυτά και γι’ αυτό τα διλήμματα που θέτει το βιβλίο του Κοντιάδη επανέρχονται στην επικαιρότητα. Εμείς γράφουμε την ιστορία μας διαλέγοντας πλευρά.

https://www.efsyn.gr/stiles/1389489/to-mesologgi-tis-karaivikis/

Υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι η Κούβα θα είναι ίσως ο επόμενος στόχος του Τραμπ, ειδικά μετά την αποτυχία του στο Ιράν. Η χώρα αυτή της Καραϊβικής βρίσκεται στο στόχαστρο των ΗΠΑ από το 1959, όταν η επανάσταση ανέτρεψε τη δικτατορία του Μπατίστα, εκδίωξε τους αμερικανούς συμβούλους της και εθνικοποίησε τις αμερικανικές επιχειρήσεις. Τι ήταν μέχρι τότε η Κούβα; Μια μισοαποικία, ένα τεράστιο καζίνο και οίκος ανοχής της αμερικανικής μαφίας, μια χώρα απίστευτης φτώχειας και δυστυχίας για τους πολλούς: πείνα, αρρώστειες, αναλφαβητισμός, ταπεινώσεις, αυτή ήταν η καθημερινότητα των Κουβανών μέχρι το 1959. Εκεί θέλει να τους ξαναγυρίσει ο Τραμπ.

Οι ΗΠΑ δοκίμασαν επί τόσες δεκαετίες τα πάντα: βομβαρδισμούς με αεροσκάφη χωρίς διακριτικά, δολοφονίες, εμπρησμούς, ανατινάξεις επιχειρήσεων, πλοίων, βιολογικό πόλεμο ενάντια στις αγροτικές καλιέργειες αλλά και ενάντια στον πληθυσμό, 638(!) απόπειρες δολοφονίας του ηγέτη της Φιδέλ Κάστρο, στρατιωτική εισβολή το 1961, ναυτικό αποκλεισμό και παρ’ ολίγο εισβολή το 1962. Από όλα αυτά έχουν βρει το θάνατο τουλάχιστον 3500 Κουβανοί και άλλες 2000 έχουν μείνει ανάπηροι. Τα στοιχεία έχουν κατατεθεί απολύτως τεκμηριωμένα στη Γενική Συνέλευση και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Και μαζί με όλα αυτά οι ΗΠΑ έχουν επιβάλλει διαρκή οικονομικό αποκλεισμό, που μετατράπηκε σε κυριολεκτικό οικονομικό στραγγαλισμό μετά το 1990, όταν η Κούβα έχασε τους πολιτικούς και οικονομικούς εταίρους της. Σήμερα έχουν επιβάλλει ναυτικό αποκλεισμό εξαιτίας του οποίου το πετρέλαιο στην Κούβα έχει στερέψει, η οικονομία έχει παραλύσει.

Οι ΗΠΑ δυσκολεύονται ωστόσο να επιτύχουν το στόχο τους. Ο λαός αντέχει ενώ η στρατιωτική εισβολή θα είχε υψηλό ανθρώπινο και πολιτικό κόστος. Το αμυντικό σύστημα της Κούβας στηρίζεται στην παλλαϊκή άμυνα. Προβλέπει ότι, ακόμη και αν ο εισβολέας κατορθώσει να καταλάβει το νησί, η αντίσταση του λαού θα συνεχιστεί σε κάθε γωνιά της χώρας. Η κυβέρνηση μοίρασε πρόσφατα συγκεκριμένες οδηγίες στον πληθυσμό για ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Είναι ενδεικτικό ότι κατά την κρίση των πυραύλων το 1962 η εισβολή στο νησί δεν αποτέλεσε επιλογή καθώς το αμερικάνικο Πεντάγωνο υπολόγιζε ότι θα είχε τουλάχιστον 25 χιλιάδες απώλειες.

Η κυβέρνηση της Κούβας καταβάλλει προσπάθειες να σπάσει τον αποκλεισμό αναπτύσσοντας οικονομικές σχέσεις με τη Ρωσία, την Κίνα και άλλες χώρες. Η θεμελιώδης στρατηγική της επιλογή είναι να διατηρήσει σε μέγιστο βαθμό την ενότητα και το μαχητικό πνεύμα του λαού σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες. Αν το εσωτερικό “μέτωπο” μείνει αρραγές, τότε η αμυντική ικανότητα της χώρας θα παραμείνει ισχυρή αλλά και οι οικονομικές της δυνατότητες θα μπορέσουν να αναπτυχθούν, έστω αργά αλλά σταθερά.

Το ΚΚ Κούβας πήρε γι’ αυτό την πρωτοβουλία και συνέλεξε 6 εκατομμύρια 230 χιλιάδες υπογραφές πολιτών (άνω των 16 ετών, εκείνων δηλαδή που έχουν το εκλογικό δικαίωμα) υποστήριξης προς την κυβέρνηση και αντίθεσης προς την επιθετικότητα των ΗΠΑ. Πρόκειται για ένα ισχυρό μήνυμα με δεδομένο ότι το σύνολο του εκλογικού σώματος της Κούβας (άνω των 16 ετών) είναι 9 εκατομμύρια 290 χιλιάδες. Στο δημοψήφισμα του 2019 για έγκριση ή απόρριψη του νέου Συντάγματος είχαν ψηφίσει “υπέρ” 6 εκατομμύρια 810 χιλιάδες ενώ το υπόλοιπο εκλογικό σώμα είτε απείχε, είτε ψήφισε “κατά” (704 χιλιάδες) ή λευκό. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι υπάρχει υψηλότατο επίπεδο πολιτικής συσπείρωσης του λαού, παρά την κάποια κάμψη σε σχέση με το παρελθόν.

Η ιστορία έχει δείξει, και το Ιράν το επιβεβαίωσε πρόσφατα, ότι ένας λαός και μια κυβέρνηση που είναι αποφασισμένοι να υπερασπιστούν την ανεξαρτησία και την αξιοπρέπειά τους μπορούν να νικήσουν. Η Κούβα είναι πολιορκημένη. Είναι το σύγχρονο Μεσολόγγι της Καραϊβικής αλλά δεν είναι εύκολο να πέσει στα χέρια των πολιορκητών. Κάθε δημοκρατικά σκεπτόμενος άνθρωπος, καθένας που αντιστέκεται στη βαρβαρότητα οφείλει να υψώσει τη φωνή του συμπαραστεκόμενος στο λαό της Κούβας, ανεξάρτητα αν συμφωνεί ή όχι με το οικονομικό και πολιτικό του σύστημα. Γιατί, εκτός των άλλων, πάντα πρέπει να αναρωτιόμαστε μήπως εμείς θα είμαστε κάποτε το επόμενο θύμα των ορέξεων κάποιου ισχυρού.

εφημ. One Voice, 12/5/2026

Την ώρα που γράφονταν οι γραμμές αυτές δεν ήταν ακόμη σαφές αν θα τερματιστεί ο πόλεμος των ΗΠΑ ενάντια στο Ιράν. Ανεξάρτητα όμως από την εξέλιξη, αν θα υπάρξει δηλαδή κάποια συμφωνία, μπορεί ήδη να εξαχθεί ένα χρήσιμο συμπέρασμα.

Ο βασικός στόχος των ΗΠΑ ήταν να εγκαθιδρύσουν μια άλλη, φιλική προς αυτές κυβέρνηση στο Ιράν ώστε να ελέγξουν το ιρανικό πετρέλαιο, να θέσουν εμπόδια στην τροφοδοσία της Κίνας, να περιορίσουν γενικότερα την επιρροή της στην περιοχή, να κλείσουν σταδιακά την τανάλια γύρω από την ανερχόμενη ασιατική δύναμη. Απέτυχαν παταγωδώς. Ο πραγματικός μέχρι τώρα νικητής είναι το Ιράν που προάσπισε την ανεξαρτησία του και η Κίνα που ενισχύθηκε διπλωματικά.

Αποδείχθηκε για μια ακόμη φορά ότι οι ΗΠΑ, και γενικά οι ισχυροί αυτού του κόσμου, δεν είναι ανίκητοι. Ένας λαός που αγωνίζεται για την εθνική του κυριαρχία και αξιοπρέπεια μπορεί να νικήσει ακόμη και έναν στρατιωτικό Γολιάθ όπως είναι οι ΗΠΑ. Μια κυβέρνηση που είναι αποφασισμένη να αντισταθεί στην επιθετικότητα των ΗΠΑ ή όποιου άλλου επίδοξου εισβολέα, μπορεί να τα καταφέρει. Η αντίσταση ενός λαού μπορεί να νικήσει και μάλιστα με τη χρήση πολύ φθηνότερων, χαμηλής τεχνολογίας όπλων. Οι πανάκριβες εξοπλιστικές πλατφόρμες των ΗΠΑ αποδείχθηκαν για μια ακόμη φορά αναποτελεσματικές και ευάλωτες.

Βέβαια η επιθετικότητα των ΗΠΑ δεν θα σταματήσει εδώ. Γι’ αυτό πρέπει να είμαστε απολυτως βέβαιοι και προετοιμασμένοι. Οι συνθήκες της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και η παρακμή της αμερικανικής ηγεμονίας θα συνεχίσουν να ωθούν την κυβέρνηση Τραμπ σε πολεμικούς τυχοδιωκτισμούς μέσω των οποίων θα επιδιώκει να ανακάμψει η χαμένη παγκόσμια κυριαρχία τους. Σε ανάλογο κλίμα βρίσκεται και η ΕΕ με τη στρατιωτικοποίηση ειδικά της Γερμανίας και της Γαλλίας.

Έχει σημασία επομένως η πλήρης απεμπλοκή της Ελλάδας από κάθε είδους πολεμικό συνασπισμό και τυχοδιωκτισμό. Έχει σημασία επίσης η υπεράσπιση από τους λαούς των θεμελιωδών αρχών του διεθνούς δικαίου όπως είναι ο σεβασμός της εθνικής κυριαρχίας, της αρχής της μη επέμβασης στα εσωτερικά τρίτων χωρών, της αρχής της αυτοδιάθεσης των λαών, δηλαδή του δικαιώματός τους να χαράσσουν το δρομο κοινωνικο-οικονομικής και πολιτικής ανάπτυξης που επιθυμούν.