εφημ. Documento, 24/8/2025

Ήρθα σε επικοινωνία με το έργο Ευτύχη Μπιτσάκη για πρώτη φορά όταν ήμουν μαθητής στη Γ’ Λυκείου. Μια φίλη μου χάρισε τα βιβλία του Διαλεκτική και νεώτερη φυσική και Το είναι και το γίγνεσθαι. Αργότερα, φοιτητής της Νομικής, διάβασα το μικρό, εισαγωγικό, υπέροχο βιβλίο του Τι είναι φιλοσοφία. Θυμάμαι ότι είχα ενθουσιαστεί και το χάριζα από εδώ και από εκεί. Τις επόμενες δεκαετίες είχα μια πιο συστηματική γνωριμία με το έργο του Ευτύχη Μπιτσάκη.

Από κοντά τον συνάντησα τέλη δεκαετίας του 1990, όταν για πρώτη φορά έστειλα στο περιοδικό Ουτοπία ένα άρθρο μου και δημοσιεύθηκε. Λίγα χρόνια αργότερα μου πρότεινε και συμμετείχα στη συντακτική επιτροπή του περιοδικού. Εκεί είχα την ευκαιρία να τον γνωρίσω καλύτερα.

Ήταν απλός, σεμνός, προσηνής, ειλικρινής. Είχε το μεγαλείο του σπουδαίου ανθρώπου, που δεν θέλει και δεν χρειάζεται να επιδεικνύεται. Διακρινόταν για την ευρυμάθειά του, τη διαύγεια πνεύματος, τη δημοκρατική του συμπεριφορά, την ευγένεια και το σεβασμό που έδειχνε απέναντι σε εμάς τους νεώτερους επιστήμονες. Παρότι οι πολιτικές επιλογές μας δεν συνέπιπταν, δεν υπήρξε ούτε μια στιγμή έντασης ανάμεσά μας. Ο Ευτύχης Μπιτσάκης ήταν πάνω από όλα Δάσκαλος. Φιλικός απέναντί στον άλλον, συζητούσε, ανέπτυσσε τα επιχειρήματά του αλλά και άκουγε προσεκτικά το συνομιλητή του.

Εξάλλου γνώριζε πολύ καλά ότι ο μαρξισμός δεν είναι γραφειοκρατικό δόγμα αλλά επιστήμη και έτσι, ως επιστήμη πρέπει να τον μεταχειριζόμαστε. Η επιστήμη θέλει διάλογο, ακόμη και αντιπαράθεση απόψεων, θέση και αντίθεση, σύνθεση, έλεγχο των πορισμάτων και επαλήθευση στην πράξη. Η επιστήμη έχει επίσης τη σχετική της αυτοτέλεια έναντι της πολιτικής.

Ο Ευτύχης Μπιτσάκης ήταν αγωνιστής, μαχητής. Το απέδειξε σε όλη τη ζωή του. Ήταν παράλληλα ανθρώπινος, αληθινός. Θυμάμαι μια φορά, τώρα τα τελευταία χρόνια, όταν μου είπε αυτοσαρκαζόμενος: “Για φαντάσου τι είναι ο άνθρωπος, είμαι 90 ετών και ανησυχώ μην αρρωστήσω και πεθάνω. Όταν ήμουν 20-25, καταδικασμένος σε θάνατο, έπεφτα στο πάτωμα της φυλακής και κοιμόμουν, χωρίς να με νοιάζει τίποτα”.

εφημ. One Voice, 24/8/2025

Οι ΗΠΑ υπήρξαν ο διαπρύσιος υποστηρικτής της παγκοσμιοποίησης. Οι πολιτικοί και οι θεωρητικοί τους υποστήριζαν ότι η κατάργηση των οικονομικών συνόρων είναι αναπόφευκτη και ότι δήθεν θα έφερνε ευημερία σε όλους. Η πραγματικότητα έδειξε ότι η κατάργηση των οικονομικών συνόρων ευνοεί τους ισχυρούς και κάνει τις φτωχές χώρες ακόμη φτωχότερες. Ήταν μια “συμμαχία ανάμεσα στον καρχαρία και στις σαρδέλες”, όπως εύστοχα το είχε διατυπώσει ο Φ. Κάστρο στον ΟΗΕ.

Όμως η παγκοσμιοποίηση επιφύλασσε μια δυσάρεστη έκπληξη για τις ΗΠΑ. Πριν 50 χρόνια το μερίδιό τους στην παγκόσμια παραγωγή ήταν στο 28%, πριν 20 χρόνια έφτανε στο 23,5% για να πέσει σήμερα στο 15,6%. Ο νόμος της ανισόμετρης ανάπτυξης λειτούργησε κάποια στιγμή σε βάρος τους. Μια νέα οικονομική δύναμη αναδύθηκε, η Κίνα, η οποία -είναι χαρακτηριστικό- εγκατέστησε το 2023 υπερδιπλάσια βιομηχανικά ρομπότ από ό,τι Ιαπωνία, ΗΠΑ, Ν. Κορέα και Γερμανία μαζί.

Η πολιτική επιβολής δασμών από τον Τραμπ είναι μια απελπισμένη προσπάθεια των ΗΠΑ να αναχαιτίσουν την πτώση τους. Ωστόσο, πίσω από την αλλοπρόσαλλη διαπραγματευτική τακτική Τραμπ και τις φανφαρόνικες δηλώσεις και παλινωδίες του, διαφαίνονται ήδη οι βασικές τάσεις.

Πρώτο, έναντι της Κίνας, αναγκάστηκε να ανακρούσει πρύμνα, πολύ απλά γιατί η κινεζική οικονομία είναι πολύ ισχυρή και η διαπραγματευτική της ισχύς μεγαλύτερη των ΗΠΑ. Το μερίδιο της Κίνας στη διεθνή μεταποίηση ήταν 31% το 2024 και θα φτάσει στο 45% το 2030. Είναι ενδεικτικό της δυναμικής της κινεζικής βαριάς βιομηχανίας ότι το 2024 κατασκεύασε πλοία χωρητικότητας μεγαλύτερης από όσα είχαν ναυπηγήσει οι ΗΠΑ από το 1945 ως σήμερα.

Δεύτερο, επιβάλλοντας δασμούς χάνει συνεργάτες, στρέφει διάφορες εναντίον του, ίσως και στην αγκαλιά του Πεκίνου. Τέτοιο παράδειγμα είναι η Ινδία. Στις 31 Αυγούστου θα συναντηθούν Σι Ζιπινγκ και Μόντι μετά από επτά χρόνια. Άλλο παράδειγμα είναι η Βραζιλία, ο Καναδάς, το Βιετνάμ.

Τρίτο, δημιουργεί δυσαρέσκεια ακόμη και σε παραδοσιακούς συμμάχους όπως η ΕΕ, η οποία υποτάχθηκε στις απαιτήσεις Τραμπ με ορισμένα αντάλλαγματα για τη Γερμανία.

Τέταρτο, σύμφωνα με Αμερικανούς οικονομολόγους, μεταξύ των οποίων και ο νομπελίστας Πολ Κρούγκμαν, είναι αμφίβολο αν οι δασμοί κατορθώσουν να ανατάξουν την ισχύ της αμερικανικής βιομηχανίας και οικονομίας. Το βέβαιο είναι ότι, ενταγμένοι στην ευρύτερη οικονομική πολιτική Τραμπ, θα πλήξουν περαιτέρω το λαϊκό εισόδημα εντός των ΗΠΑ επιφέροντας δυσαρέσκεια και κοινωνικοπολιτικές εντάσεις.

Οι δασμοί είναι το ένα όπλο των ΗΠΑ. Το άλλο είναι η αξιοποίηση της στρατιωτικής τους ισχύος την οποία χρησιμοποιούν για να διασφαλίσουν την ηγεμονία τους στον κόσμο και να αποτρέψουν την άνοδο της κινεζικής ισχύος. Η πολιτική αυτή εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους για την ανθρωπότητα. Γι’ αυτό καλό θα ήταν η χώρα μας να πάρει σαφείς αποστάσεις, με μια πολιτική ειρήνης έξω από στρατιωτικούς συνασπισμούς.

εφημ. ΤΑ ΝΕΑ, 21/8/2025

Η Ελλάδα ως μικρή και αδύναμη χώρα έχει συμφέρον να τηρεί το διεθνές δίκαιο. Το τελευταίο, όπως διαμορφώθηκε μετά το β’ παγκόσμιο πόλεμο, περιλαμβάνει μια σειρά αρχές που, στο βαθμό που εφαρμόζονται, λειτουργούν προστατευτικά για την ειρήνη και τα αδύναμα ιδίως κράτη. Τέτοιες είναι η ειρηνική επίλυση των διαφορών, η απαγόρευση επιθετικού πολέμου, ο σεβασμός των συνόρων, η απαγόρευση της ανάμιξης στα εσωτερικά των κρατών, το δικαίωμα των λαών στην αυτοδιάθεση, στο δρόμο που επιλέγουν.

Αυτές τις αρχές δεν τις στήριξαν οι ελληνικές κυβερνήσεις στην περίπτωση της Ουκρανίας, όταν παραβιάστηκε η θέληση του ουκρανικού λαού που δεν επιθυμούσε χωριστό κράτος. Στο δημοψήφισμα του 1991 με συντριπτικό 71.5% ψήφισε υπέρ της παραμονής στην Κοινοπολιτεία ενώ η συμετοχή ήταν 83.5%.

Ούτε το 2014 η Ελλάδα στήριξε το διεθνές δίκαιο, όταν οργανώθηκε η πραξικοπηματική ανατροπή του εκλεγμένου προέδρου Γιανουκόβιτς. Σχεδιασμένο με βάση τα εγχειρίδια του “πολέμου τέταρτης γενιάς”, το αιματηρό πραξικόπημα έγινε υπό την άμεση καθοδήγηση των ΗΠΑ και της ΕΕ, με τις ευλογίες δηλαδή και της Ελλάδας. Αργότερα, όταν η διεφθαρμένη ακροδεξιά κυβέρνηση Ζελένσκι χρησιμοποιήθηκε ως πολιορκητικός κριός για την επέκταση του ΝΑΤΟ και της αμερικανικής κυριαρχίας στη ζώνη των χωρών της πρώην ΕΣΣΔ, η ελληνική κυβέρνηση συνηγόρησε.

Θυμήθηκε τις αρχές του ΟΗΕ μόνο όταν η Ρωσία αντέδρασε διεκδικώντας τη δική της ζώνη ασφαλείας και τα δικά της γεωπολιτικά συμφέροντα στην περιοχή. Αλλά μια τέτοια επίκληση του διεθνούς δικαίου είναι υποκριτική και αλυσιτελής. Στη συνέχεια η κυβέρνηση ενεπλάκη στη γεωπολιτική διαμάχη συμμετέχοντας με διάφορους τρόπους σε έναν πόλεμο, που προφανώς δεν διεξάγεται για την Ουκρανία αλλά για τα συμφέροντα των μεγάλων δυνάμεων.

Η Ελλάδα δεν συνέκλινε ούτε με τις διπλωματικές προτάσεις της Κίνας και της Βραζιλίας, που σε γενικές γραμμές πρότειναν μια λύση με βάση το διεθνές δίκαιο. Σε αντίθεση με την πολιτική της Τουρκίας, αποξένωσε τη χώρα από τη Ρωσία λες και είναι η μόνη υπεύθυνη του προβλήματος. Συνηγόρησε με την εκτόξευση των στρατιωτικών δαπανών του ΝΑΤΟ και της ΕΕ που θα τις πληρώσει βαρύτατα ο δοκιμαζόμενος ελληνικός λαός.

Δεν είναι αργά για μια στροφή στην εξωτερική πολιτική με πλήρη απεμπλοκή από τον πόλεμο. Εγγυήσεις ασφαλείας για το λαό της Ουκρανίας δεν είναι το ΝΑΤΟ ή η ΕΕ. Είναι μόνο ο εκδημοκρατισμός και η αποναζιστικοποίηση, ένα νέο δημοκρατικό Σύνταγμα, μια Ουκρανία έξω από στρατιωτικούς συνασπισμούς. Αυτά θα έδιναν τη δυνατότητα στο λαό να αποφασίσει ελεύθερα για το μέλλον του και για την προστασία του πλούτου της χώρας από τη λεηλασία όσων τον εποφθαλμιούν.

Η συνέχιση της πολιτικής υποστήριξης των άνομων συμφερόντων των ευρωατλαντικών συμμάχων θα στραφεί εναντίον μας: νέα βάρη για το λαό, κίνδυνοι γενικευμένης ανάφλεξης, υπονόμευση των νόμιμων θέσεων της Ελλάδας και της Κύπρου ενώπιον των αντίθετων στο διεθνές δίκαιο πρακτικών και επιδιώξεων της Άγκυρας.

εφημ. ΤΑ ΝΕΑ, 13/8/2025

Το ύψιστο εθνικό θέμα είναι η προάσπιση της ειρήνης, της εδαφικής ακεραιότητας, της κυριαρχίας του λαού μας. Η κυβέρνηση ακολουθεί πολιτική υπονόμευσής τους οδηγώντας στα άκρα κατευθύνσεις που είχαν εφαρμοστεί και από τις προηγούμενες κυβερνήσεις. Εμπλέκεται σε επικίνδυνες εστίες ανάφλεξης, συμμετέχει στις οικονομικές κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας, στέλνει οπλικά συστήματα στην Ουκρανία, έστειλε πολεμικά πλοία στον Κόλπο του Αντεν, πυραυλικά συστήματα Patriot και στελέχη της πολεμικής αεροπορίας στη Σαουδική Αραβία, παρέχει τη Σούδα και τις βάσεις για τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ και πολλά άλλα. Εκθέτει το λαό σε κίνδυνο αντιποίνων και στον κίνδυνο κλιμάκωσης και γενίκευσης των πολέμων.

Η κυβέρνηση ταυτίζεται με ΗΠΑ και Ισραήλ, τις χώρες που παραβιάζουν ωμά τις πιο στοιχειώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου, θέτοντας την Ελλάδα στο πλευρό εκείνων που αυθαιρετούν, που προσπαθούν να επιβάλλουν με τη βία το άδικο. Ακόμη χειρότερα η κυβέρνηση φέρει το ηθικό στίγμα του συνένοχου στη γενοκτονία των Παλαιστινίων.

Επιπλέον, υλοποιεί τα γιγάντια εξοπλιστικά προγράμματα του ΝΑΤΟ και της ΕΕ που καμιά σχέση δεν έχουν με την άμυνα της πατρίδας μας. Πρόκειται για εξοπλισμούς για να τονωθεί η αμερικανική και ευρωπαϊκή βιομηχανία και να προετοιμαστούν για την κλιμάκωση των πολέμων για τον έλεγχο των αγορών διεθνώς. Οι εξοπλισμοί σημαίνουν νέα, δυσβάσταχτα βάρη για το λαό. Σημαίνουν δραστική περικοπή των ήδη μειωμένων δαπανών για υγεία, παιδεία, προστασία των δασών, του περιβάλλοντος κλπ.

Οι συγκεκριμένοι εξοπλισμοί είναι από κάθε άποψη ακατάλληλοι για την άμυνα της χώρας. Οι πρόσφατες πολεμικές συγκρούσεις, και ιδίως η αποτυχία των ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν, έδειξαν για μια ακόμη φορά ότι η εμμονή στην αγορά πανάκριβων οπλικών συστημάτων δεν είναι αποδοτική. Ο λαός μπορεί να αντιμετωπίσει τον όποιο εισβολέα με πολύ πιο φθηνά όπλα, βασισμένα σε σύγχρονη προσιτή τεχνολογία, καμιά φορά ακόμη και με όπλα χαμηλής τεχνολογίας. Η έμφαση πρέπει να δοθεί, όπως λένε οι ειδικοί, στον πυραυλικό και βληματοκεντρικό πόλεμο, στα “έξυπνα” αυτόνομα όπλα και όχι στις βαριές και δυσκίνητες πλατφόρμες που προορίζονται για άλλου τύπου πόλεμο. Στη λογική αυτή χρειάζεται αμυντικό δόγμα βασισμένο στη γρήγορη συγκέντρωση και αποσυγκέντρωση δυνάμεων ανάλογα με το γεωγραφικό χώρο έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ευνοϊκή κάθε φορά ισορροπία ισχύος.

Είναι ενδεικτικό ότι ακόμη και το κινεζικό αμυντικό δόγμα βασίζεται στην αντιμετώπιση του ισχυρότερου αντιπάλου με φθηνότερα και αποτελεσματικότερα μέσα. Για παράδειγμα, η αντιμετώπιση των πανάκριβων, πανίσχυρων αεροπλανοφόρων των ΗΠΑ μπορεί να γίνει με πολύ φθηνότερους αντιπλοϊκούς πυραύλους που εκτοξεύονται από τη στεριά καθώς και με τη χρήση υποβρυχίων, ενώ αναζητούνται τα αδύναμα σημεία των αεροπλανοφόρων (έλλειψη ευκινισίας, μεγάλος αριθμός συνοδευτικών πλοίων κά).

Εκτός από αλλαγή στη λογική των εξοπλισμών απαιτείται μια ριζική στροφή με την πλήρη απεμπλοκή από τις συγκρούσεις που διεξάγονται για συμφέροντα των μεγάλων δυνάμεων, την προσήλωση στο διεθνές δίκαιο, με ενεργητική, ουδετερόφιλη εξωτερική πολιτική έξω από κάθε είδους στρατιωτικούς συνασπισμούς. Απαιτείται επίσης η αποκατάσταση του λαϊκού αισθήματος που έχει τρωθεί από τις πολιτικές φτωχοποίησης των πολλών και υπερπλουτισμού των λίγων καθώς και από την προκλητική ατιμωρησία των ισχυρών, όπως δείχνει το έγκλημα των Τεμπών και τα διάφορα άλλα σκάνδαλα διαφθοράς. 

εφημ. ΤΑ ΝΕΑ, 30/7/2025

Η κυβέρνηση συνεχίζει αμέριμνη την πολιτική των δήθεν “ήρεμων νερών” με την Τουρκία. Τη ντύνει μάλιστα με μια απίστευτη κενολογία, όπως η δήλωση του Υπουργού εξωτερικών ότι “έχουμε διαμορφώσει με την Τουρκία μια λειτουργική σχέση και υπάρχει ένα δομημένος διάλογος”. Πίσω από τα παχιά λόγια βρίσκεται η αμείλικτη πραγματικότητα, την οποία συνθέτουν τέσσερα βασικά στοιχεία.

Πρώτο, η Τουρκία συνεχίζει απτόητη την πολιτική των παράνομων αμφισβητήσεων και αξιώσεων, από την άρνηση στη χώρα μας να έχει χωρικά ύδατα 12 ν.μ., όπως προβλέπει το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, μέχρι την αμφισβήτηση της κυριαρχίας διάφορων νησιών στο Αιγαίο και φυσικά τις παράδοξες αξιώσεις της για την ΑΟΖ, όπως εκφράστηκαν με το Τουρκολυβικό Μνημόνιο.

Δεύτερο, η Ελλάδα απομονώνεται διπλωματικά ολοένα και περισσότερο. Οι “μεγάλοι μας σύμμαχοι”, ΗΠΑ και ΕΕ, όχι μόνο συνεργάζονται όπως πάντα με την Τουρκία αλλά εμβαθύνουν την αμυντική και οικονομική συνεργασία μαζί της. Έχουν αποδειχθεί διαχρονικά πρόθυμοι να ανεχτούν τις παράνομες αξιώσεις της. Όλη η μεταπολεμική ιστορία δείχνει πως όσο περισσότερο διεκδικητική είναι η Τουρκία, τόσο περισσότερο δεκτικοί στις αξιώσεις της οι σύμμαχοι. Και αντίστροφα: όσο πιο πρόθυμη και πειθήνια η ελληνική κυβέρνηση, τόσο λιγότερη στήριξη εξασφαλίζει από τις ΗΠΑ και την ΕΕ. Η Ελλάδα απομονώνεται σιγά σιγά και από τις γειτονικές βαλκανικές κυβερνήσεις.

Τρίτο, εξαιτίας του μονομερούς προσανατολισμού της η Ελλάδα έχει απομονωθεί από ισχυρές χώρες. Ακολουθώντας τους στρατιωτικούς εξτρεμισμούς της αμερικανικής πολιτικής η Ελλάδα έχει αποξενωθεί από την Κίνα, τη δεύτερη οικονομική δύναμη -και σε λίγο πρώτη- του πλανήτη. Έχει προσδεθεί τυφλά στην οικονομικά παρακμάζουσα Δύση και έχει αποξενωθεί από τις χώρες της ομάδας BRICS+, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 45% του παγκόσμιου πληθυσμού και το 35,7% του παγκόσμιου ΑΕΠ, σε σύγκριση με το 29% (με φθίνουσα τάση) των G7. Η Ελλάδα έχει αποξενωθεί από τη Ρωσία, λες και οι ΗΠΑ και η ΕΕ είναι άμοιρες ευθυνών για το αιματοκύλισμα στην Ουκρανία. Αντίθετα, η Τουρκία προσπαθεί να καλλιεργεί σχέσεις με όλες αυτές τις χώρες.

Τέταρτο, η επίκληση του διεθνούς δικαίου από την ελληνική κυβέρνηση έχει καταστεί αναξιόπιστη και το ηθικό της κύρος έχει κουρελιαστεί. Ο ύπατος αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και έγκριτος Αυστριακός νομικός Φ. Τουρκ δήλωσε το αυτονόητο, ότι δηλαδή “όσες κυβερνήσεις δεν χρησιμοποιούν την επιρροή τους για να πιέσουν το Ισραήλ να τερματίσει τον πόλεμο μπορεί να είναι συνένοχες σε διεθνή εγκλήματα”. Εντούτοις η κυβέρνηση στηρίζει έμπρακτα τη βάρβαρη Ισραηλινή κυβέρνηση, παρέχοντας στρατιωτική, οικονομική συνεργασία, διπλωματική στήριξη, αναψυχή Ισραηλινών στρατιωτών. Στήριξε επίσης την επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν παραβιάζοντας τους θεμελιώδεις κανόνες του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ.

Χρειάζεται επομένως μια στροφή σε μια ανεξάρτητη, ουδετερόφιλη, ευέλικτη, πολυδιάστατη, δραστήρια εξωτερική πολιτική βασισμένη στην υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου, μακριά από πολεμικούς τυχοδιωκτισμούς και στρατιωτικούς συνασπισμούς κάθε είδους.

εφημ. ΤΑ ΝΕΑ, 23/7/2025

Η χωροθέτηση των θαλάσσιων πάρκων αποτέλεσε αντικειμενικά ένα ακόμη βήμα στη μακρόσυρτη διαδικασία υπονόμευσης της εθνικής κυριαρχίας. Οι χάρτες που παρουσιάστηκαν άφησαν εκτός “επίμαχες” περιοχές, καθώς η κυβέρνηση έσπευσε να υπολογίσει τις αμερικανικές παραινέσεις περί “ήρεμων νερών” με την Τουρκία αλλά και τις αντιδράσεις της τελευταίας. Δεν κατάφερε τίποτα, αφού η Τουρκία αντέδρασε ακόμη και στο περιορισμένο θαλάσσιο πάρκο που τελικά παρουσιάστηκε.

Η υπόθεση αυτή δείχνει για μια ακόμη φορά ότι η εξωτερική πολιτική κινείται σε λάθος κατεύθυνση. Ας αναφέρουμε μερικές μόνο από τις πρόσφατες ψηφίδες που συγκροτούν την πορεία προς το αδιέξοδο.

Πρώτο: Η Ελλάδα συμπαρατάχθηκε με τις ΗΠΑ και τους λοιπούς συμμάχους παραβιάζοντας την κυριαρχία της Λιβύης και οδηγώντας στο σημερινό χάος. Στη συνέχεια συμπαρατάχθηκε με την αρεστή στη Δύση κυβέρνηση της διαιρεμένης Λιβύης, παρότι η τελευταία δεν εκπλήρωσε τις δεσμεύσεις της προς τη διεθνή κοινότητα για διεξαγωγή εκλογών. Απαξίωνε όμως όλο το περασμένο διάστημα και την κυβέρνηση Χάφταρ στην Ανατολική Λιβύη, αφού έτσι ζητούσαν οι ΝΑΤΟϊκοί μας συνεργάτες. Τα αποτελέσματα τα βλέπουμε με το αντίθετο στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας Τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Ταυτόχρονα, εκδίδει άδεια για έρευνες στην αμερικανική Chevron στα όρια της δυνητικής ΑΟΖ. Μόνο που η ΑΟΖ δεν έχει συμφωνηθεί ακόμη, όπως προβλέπει το διεθνές δίκαιο, και επομένως τέτοιες ενέργειες δίνουν τροφή στις αυθαίρετες αξιώσεις της Τουρκίας.

Δεύτερο: Η Τουρκία έθεσε στην απάντησή της και πάλι ζήτημα “γκρίζων ζωνών”, δηλαδή απροσδιόριστης κυριαρχίας νησιά στο Αιγαίο υπογραμμίζοντας ότι «τα Θαλάσσια Πάρκα που θα κηρυχθούν στο Αιγαίο Πέλαγος δεν θα έχουν νομικές συνέπειες στο πλαίσιο διασυνδεδεμένων ζητημάτων του Αιγαίου μεταξύ των δύο χωρών, συμπεριλαμβανομένων γεωγραφικών σχηματισμών των οποίων η ιδιοκτησία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα με διεθνείς συμφωνίες”. Παρότι ο ισχυρισμός της Τουρκίας είναι παντελώς αντίθετος στις διεθνείς συνθήκες (Λωζάννης και Παρισιού), στην πολιτική της αυτή η Άγκυρα έχει έναν πάγιο συμπαραστάτη: τις ΗΠΑ. Να ποια ήταν η δήλωση του εκπροσώπου του Υπουργείου Εξωτερικών των Η.Π.Α. Ν. Μπερνς κατά την κρίση των Ιμίων το 1996: “…οι Η.Π.Α. δεν αναγνωρίζουν ελληνική ή τουρκική κυριαρχία στα Ίμια. Μπορεί να είναι και μερικά άλλα νησιά ή μικρές νησίδες επί των οποίων έχουμε παρόμοια θέση”.

Τρίτο: η ελληνική κυβέρνηση μιλά στο όνομα του διεθνούς δικαίου μόνο που εκτίθεται κάθε μέρα και περισσότερο αφού είναι σε όλους γνωστό ότι στηρίζει έμπρακτα με διάφορους τρόπους τη γενοκτονική κυβέρνηση του Ισραήλ, όπως στήριξε την κατά ωμή παραβίαση του διεθνούς δικαίου στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν (παλαιότερα στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν).

Η κυβέρνηση, προβλέψιμη, δεδομένη, συνεργάσιμη, υπάκουη στις άνομες πρακτικές των κυβερνήσεων Τραμπ και Νετανιάχου, καλλιεργεί αυταπάτες ότι αυτοί που παραβιάζουν ωμά το διεθνές δίκαιο θα μας στηρίξουν έναντι των παράνομων αξιώσεων της Τουρκίας. Υπονομεύει έτσι πολλαπλά την ειρήνη, τα συμφέροντα του ελληνικού λαού, την εθνική του κυριαρχία.

Εφημερίδα των Συντακτών, 21/7/2025

https://www.efsyn.gr/stiles/apopseis/479676_ta-panepistimia-ston-gypso

Ένα πραγματικό τερατούργημα παρουσίασε το Υπουργείο Παιδείας σε νέο σχέδιο νόμου στο οποίο το Τρίτο Μέρος αφιερώνεται στην «Ενίσχυση της Ασφάλειας στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα – Τροποποίηση Ν. 4957/2022- Τροποποίηση Ποινικού Κώδικα». Βασικό του χαρακτηριστικό η αυστηροποίηση των διαδικασιών και των πειθαρχικών κυρώσεων και ποινών στο χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Τί και αν δεν υπάρχουν στοιχεία που να δικαιολογούν «έξαρση πανεπιστημιακής βίας»; Τί και αν γνωρίζουμε ότι ο ποινικός λαϊκισμός της αυστηροποίησης των ποινών δεν έχει αποτρεπτικά αποτελέσματα; Ύστερα από το νόμο για την πανεπιστημιακή αστυνομία (ν. 4777/2021 ) και τις αυταρχικές ρυθμίσεις του νόμου Κεραμέως (Ν.4957/2022), στο ετήσιο ραντεβού της Bουλής με την αυταρχικοποίηση των πανεπιστημίων, ξέρουμε εκ των προτέρων ότι στόχος δεν είναι η πάταξη εγκλημάτων αλλά το κυνήγι μαγισσών και ο εκφοβισμός της πανεπιστημιακής κοινότητας.

Σημειώνουμε επίσης ότι φοιτητές δεν έχουν ειδική σχέση με το κράτος, ώστε να δικαιολογείται πειθαρχικό δίκαιο. Δεν μισθοδοτούνται από το κράτος, δεν είναι όργανα του κρατικού μηχανισμού, όπως είναι οι αστυνομικοί, οι στρατιωτικοί ή οι δημόσιοι υπάλληλοι, για τους οποίους προβλέπεται η ύπαρξη πειθαρχικών διατάξεων. Γι’αυτό δεν υπάρχει ανάγκη πειθαρχίας, ούτε είναι λογικό να τους/τις μεταχειριζόμαστε σαν φαντάρους. Αντίθετα, είναι πολίτες δικαιούχοι δωρεάν δημόσιας τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Όταν δε σχεδιάζει ιδιωτικά μαγαζιά πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, η κυβέρνηση οραματίζεται τα δημόσια πανεπιστήμια με την πειθαρχία στρατώνα και την επιτήρηση φυλακής.

Ενδεικτικά αναφέρουμε:

1. Τα παραπτώματα που προβλέπονται είναι τόσο αόριστα διατυπωμένα που παραβιάζεται η θεμελιώδης αρχή του ποινικού και πειθαρχικού δικαίου, η οποία ορίζει ότι τα αδικήματα και τα πειθαρχικά παραπτώματα πρέπει να είναι με απόλυτη σαφήνεια διατυπωμένα, ώστε να μην μπορούν να γίνουν αντικείμενο καταχρήσεων. Οι νομικά αόριστες έννοιες, όπως «διατάραξη της ακαδημαϊκής λειτουργίας» (άρθρο 67) και «δραστηριότητες που δεν υπηρετούν την αποστολή του πανεπιστημίου», παρέχουν τη δυνατότητα στην κυβέρνηση να καταπνίγει κάθε εκδήλωση, κάθε διαμαρτυρία, κάθε αντίθετη άποψη. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι μια κινητοποίηση για προβολή αιτημάτων προς ένα ακαδημαϊκό όργανο, μια πορεία διαμαρτυρίας εντός του χώρου της πανεπιστημιούπολης για ένα θέμα ακαδημαϊκό ή ευρύτερα κοινωνικό θέμα, ακόμα και η διοργάνωση μιας καλλιτεχνικής, συνδικαλιστικής ή πολιτικής εκδήλωσης μπαίνουν ευθέως στο στόχαστρο.

2. Στο άρθρο 69 εδ. ζ) ορίζεται ως πειθαρχικό παράπτωμα όχι η φθορά αλλά η ρύπανση και η ηχορύπανση εντός των πανεπιστημίων. Μια φοιτητική παράταξη, μια παρέα φοιτητών που βγάζει ηχεία στους ανοιχτούς χώρους για να κάνει μια ανακοίνωση ή που πετάει χαρτάκια θα έχει σοβαρές πειθαρχικές κυρώσεις με τρόπο που ουσιαστικά η φοιτητική ιδιότητα να μοιάζει με την εκπλήρωση στρατιωτικής θητείας.

3. Στο άρθρο 72 προβλέπεται η προσωρινή αναστολή της φοιτητικής ιδιότητας, ύστερα από διάταξη εισαγγελέα το οποίο συνιστά παραβίαση του τεκμηρίου αθωότητας και παραβίαση του αυτοδιοίκητου των ΑΕΙ, το οποίο έχει πλέον αποκλειστικά διαπιστωτικό ρόλο.

4. Με το άρθρο 81 εισάγεται ιδιώνυμο πλημμέλημα διατάραξης λειτουργίας ΑΕΙ, αλλά και νέο ιδιώνυμο κακούργημα εάν η ίδια πράξη έγινε από «ομάδα 2 ατόμων και άνω που έχουν οργανωθεί» και έχει ως αποτέλεσμα τη διακοπή ή ματαίωση νόμιμης συλλογικής ακαδημαϊκής ή φοιτητικής δραστηριότητας. Η κακουργηματική πράξη τιμωρείται με κάθειρξη έως 10 ετών. Πρόκειται για διάταξη που παραβιάζει ευθέως την αρχή της αναλογικότητας, υπέρμετρα αυστηρή και η οποία δεν εντάσσεται ομαλά στο σύστημα του ΠΚ.

5. Ένα ακόμα ιδιώνυμο αδίκημα προτείνεται με τη διάταξη «περί διέγερσης σε τέλεση πλημμελήματος ή κακουργήματος εντός ΑΕΙ μέσω διαδικτύου ή δημόσιας δήλωσης». Με αυτή μπορεί να απειλούνται με ποινική μεταχείριση ακόμη και αποφάσεις των συλλογικών οργάνων φοιτητών ή ακαδημαϊκών για συμβολικές κινητοποιήσεις διαμαρτυρίας.

6. Στο άρθρο 85 προβλέπεται η σταθερή εισαγγελική εποπτεία των πανεπιστημίων στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και τον Πειραιά, ενώ η νομοθεσία προβλέπει ειδική εισαγγελική εποπτεία μόνο για τις φυλακές!

Πρόκειται τελικά για χουντικής έμπνευσης διατάξεις που κουρελιάζουν το Σύνταγμα και τις θεμελιώδεις αρχές του δικαίου και που επιχειρούν να «βάλουν στο γύψο» τα πανεπιστήμια. Έρχονται να προστεθούν στην κατασυκοφάντηση των πανεπιστημίων, στην πάγια υποχρηματοδότηση, στην υποστελέχωση, στην εμπορευματοποίησή τους. Ο κυνισμός είναι απίστευτος αφού η κυβέρνηση παρουσιάζει το νομοσχέδιο τη στιγμή που συγκαλύπτει με όλους τους τρόπους τα πραγματικά εγκλήματα και σκάνδαλα, όπως αυτό των Τεμπών, του ΟΠΕΚΕΠΕ κά.

Το αντιδημοκρατικό έκτρωμα πρέπει να αποσυρθεί εδώ και τώρα. Υπενθυμίζουμε εξάλλου ότι από το 2021 (ν. 4777/2021 και ν. 4957/2022) είχε ήδη ψηφιστεί απαράδεκτο νομικό πλαίσιο για τα πειθαρχικά φοιτητών (που τώρα ενισχύεται), αλλά που έμεινε ανεφάρμοστο χάρη στην ομόθυμη αντίδραση της πανεπιστημιακής κοινότητας. Θα υπερασπιστούμε την ελευθερία, τη δημοκρατία, την αξιοπρέπεια, την επιστήμη. Θα αγωνιστούμε με όλη την κοινωνία για Δωρεάν Δημόσιο Δημοκρατικό Πανεπιστήμιο, αντάξιο των παραδόσεων και των προσδοκιών του λαού μας.