Το Σύνταγμα της Ελεύθερης Ελλάδας είναι ένα σχέδιο ριζοσπαστικής αναθεώρησης. Αποτελεί το ελάχιστο αναγκαίο για να ανοίξει ο δρόμος για μια άλλου τύπου δημοκρατία και μια άλλου τύπου κοινωνικο-οικονομική ανάπτυξη που έχει ανάγκη ο ελληνικός λαός. Η συνολική κατεύθυνσή του μπορεί να διευκολύνει τη μετάβαση σε μια δημοκρατία γνήσια λαϊκή σε αντίθεση με τη σημερινή φθίνουσα δημοκρατία των αρχόντων, της οικονομικής ολιγαρχίας. Μπορεί να οδηγήσει στην πραγματική εθνική ανεξαρτησία της χώρας και στην άνθιση των παραγωγικών της δυνατοτήτων σε όφελος των εργαζομένων. Μπορεί δηλαδή να ανοίξει το δρόμο για έναν ελεύθερο λαό σε μια ελεύθερη Ελλάδα.

Εμπνέεται από συνταγματικά κείμενα όπως της Πορτογαλίας του 1976, της Βενεζουέλας, της Βολιβίας, το προοίμιο του Γαλλικού Συντάγματος του 1946, το Ιταλικό Σύνταγμα του 1948, το σχέδιο αναθεώρησης του Συντάγματος της κυβέρνησης Αλλιέντε στη Χιλή, το σχέδιο Συντάγματος του Ρήγα Φεραίου, τις νομοθετικές εμπειρίες της εθνικής μας Αντίστασης, τις προτάσεις της αντιπολίτευσης κατά την αναθεωρητική διαδικασία του 1975. Απευθύνεται στο ευρύτερο κοινό και όχι μόνο σε νομικούς ή πολιτικούς επιστήμονες.

εφημ. Documento, 13/3/2022

Η παγκόσμια ειρήνη κρέμεται από μια κλωστή. Το δράμα της Ουκρανίας δείχνει σε τι όλεθρο μπορεί να οδηγήσει ο οξυμένος ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων για τη διανομή των σφαιρών επιρροής σε συνθήκες παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Η αντιπαράθεση αυτή τροφοδοτήθηκε κυρίως από την εντεινόμενη επιθετικότητα των ΗΠΑ και του NATO στη λογική περικύκλωσης των χωρών της Ευρασίας που δεν υποτάσσονται στην ισχύ τους ή που θέλουν να διεκδικήσουν ηγετική θέση στο διεθνές σύστημα.

Η προσπάθεια των ΗΠΑ να περικυκλώσουν και να στραγγαλίσουν τη Ρωσία, απειλώντας τη “ζώνη ασφαλείας” της και αφαιρώντας το “ζωτικό της χώρο”, τη σφαίρα επιρροής της στις πρώην σοβιετικές Δημοκρατίες της Ασίας, στον Καύκασο, στην Ανατολική Ευρώπη, ή και αλλού (πχ. Συρία, Λιβύη) προκάλεσαν την προληπτική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η αντιπαράθεση αυτή έχει προεκτάσεις σε όλο τον κόσμο άμεσα ή έμμεσα: στην Αφρική, στην Ασία, στη Λ. Αμερική, στα Βαλκάνια.

Η Ελλάδα με ευθύνη της κυβέρνησης εμπλέκεται ολοένα και περισσότερο στον πόλεμο εκθέτοντας σε θανάσιμους κινδύνους το λαό. Η κυβέρνηση παίζει κυριολεκτικά με τη φωτιά σε μια σύγκρουση γιγάντων που δεν έχει καμία σχέση με τα συμφέροντα του ελληνικού λαού. Αντίθετα, τίποτα δεν αποκλείει ότι η σύγκρουση ΗΠΑ – Ρωσίας θα μεταφερθεί “δι’ αντιπροσώπων” στα Βαλκάνια. Και επιπλέον, μέσα στη γενικότερη αναταραχή και με δεδομένη την ανοχή των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, το τουρκικό αντιδραστικό καθεστώς ίσως θελήσει να δημιουργήσει τετελεσμένα σε βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας.

Ενώπιον του ολέθρου, οι αποχρώσεις δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία. Ο κίνδυνος καταστροφής του λαού, του ελληνικού και των άλλων, είναι τέτοιος που απαιτεί τη μέγιστη δυνατή λαϊκή ενότητα. Πρέπει άμεσα να τεθεί ένα φρένο στην εμπλοκή της Ελλάδας στον πόλεμο. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ υπάρχει ανάγκη ενός ισχυρού, ενωμένου αντιπολεμικού κινήματος με κοινές μεγάλες διαδηλώσεις, με αποφάσεις και δράσεις σωματείων, μαζικών φορέων, διανοουμένων, καλλιτεχνών, στους δρόμους, στους εργασιακούς χώρους, σε κάθε γειτονιά, στα σχολεία, στα πανεπιστήμια, παντού.

Οι κρίσιμες συνθήκες αναδεικνύουν όμως παράλληλα και την ανάγκη μιας ριζικής, τολμηρής πολιτικής στροφής. Οι κρίσιμες περιστάσεις γίνονται συχνά παράγοντας αναστοχασμού. Ας θυμηθούμε την κατοχή από όπου ξεπήδησε το ΕΑΜικό κίνημα της αντίστασης. Πρέπει να αλλάξουμε κατεύθυνση. Η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να ακολουθήσει μια φιλειρηνική πολιτική ενεργητικής ουδετερότητας. Μόνο έτσι μπορεί να προστατεύσει την ειρήνη στην περιοχή μας, τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας και να βάλει το μικρό αλλά σημαντικό λιθαράκι της στη διεθνή ειρήνη.

Οι στόχοι είναι συγκεκριμένοι:

• Πλήρης απεμπλοκή της Ελλάδας από τα πολεμικά σχέδια του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, κανένας φαντάρος και στρατιωτικός έξω από τα σύνορα της χώρας.

• Να κλείσουν οι ξένες βάσεις που μας εκθέτουν σε τεράστιους κινδύνους, να εξέλθει η Ελλάδα από το ΝΑΤΟ και την ΕΕ.

• Να μην πληρώσει ο λαός τους πολεμικούς τυχοδιωκτισμούς και τα υπερκέρδη που αποκομίζει το μεγάλο κεφάλαιο από τον πόλεμο. Να ληφθούν τώρα μέτρα για την ακρίβεια.

• Να συμβάλλει διπλωματικά η Ελλάδα, μαζί με άλλες χώρες, στην ειρηνική διαπραγμάτευση και διευθέτηση των διαφορών, ώστε να σταματήσει ο πόλεμος, να αποσυρθούν τα ρωσικά στρατεύματα στο πλαίσιο μιας διεθνούς συμφωνίας αμοιβαίων εγγυήσεων στη βάση του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ και έτσι ώστε να μπορέσει ο λαός της Ουκρανίας προοπτικά να ζήσει ελεύθερος σε μια ανεξάρτητη, ουδέτερη, δημοκρατική χώρα.

εφημ. ΤΑ ΝΕΑ, 11/3/2022

Σε αυτή την ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή για τη διεθνή ειρήνη, η ελληνική κυβέρνηση επέλεξε την πεπατημένη, τον δρόμο του πρόθυμου σταυροφόρου του ΝΑΤΟ. Εμπλέκει καθημερινά ολοένα και περισσότερο την Ελλάδα σε αυτή τη σύγκρουση γιγάντων για την αναδιανομή των σφαιρών επιρροής, δηλαδή για μια υπόθεση που καθόλου δεν σχετίζεται με τα συμφέροντα του ελληνικού λαού. Από την άλλη, η Τουρκία ενώπιον του κοινού εχθρού ευθυγραμμίζεται περισσότερο με την αμερικανονατοϊκή γραμμή κάνοντας πάντοτε τα αναγκαία παζάρια που συνηθίζει η τουρκική ολιγαρχία και αποκομίζοντας οφέλη. Τι αποτελέσματα θα έχουν οι παραπάνω επιλογές για τη χώρα μας;

Πρώτο, θα φορτώσουν δυσβάσταχτα οικονομικά βάρη στις πλάτες του λαού, θα τον βυθίσουν σε ακόμη μεγαλύτερη φτώχεια, την ίδια στιγμή που οι πολυεθνικές αλλά και μια δράκα εγχώριων ισχυρών επιχειρηματιών θα πολλαπλασιάζουν τα κέρδη τους αξιοποιώντας τις συνθήκες του πολέμου.

Δεύτερο, η εμπλοκή μας στον πόλεμο της Ουκρανίας φέρνει πιο κοντά τον κίνδυνο της κλιμάκωσης και γενίκευσης του πολέμου. Ειδικά στα Βαλκάνια, δεν αποκλείεται η σύγκρουση ΗΠΑ – Ρωσίας να μεταφερθεί δι’ αντιπροσώπων και να εκφραστεί με νέα ένταση των εθνικισμών και τάση προς περαιτέρω κατακερματισμό των υπαρχόντων κρατών.

Τρίτο, σε συνθήκες γενικότερης αναταραχής το τουρκικό αντιδραστικό καθεστώς είτε θα επιχειρήσει να δημιουργήσει τετελεσμένα σε βάρος της Ελλάδας ή και της Κύπρου είτε θα διεκδικήσει και μπορεί να επιτύχει νέες διπλωματικές υποχωρήσεις.

Το έδαφος εξάλλου είναι ευνοϊκό. Οι ΗΠΑ και η ΕΕ θα πιέζουν την Ελλάδα ασφυκτικά να υποχωρεί μια και “νυν υπέρ πάντων ο αγών” ενάντια στη Ρωσία. Η αυριανή ανοχή τους προς την Τουρκία θα είναι ακόμη μεγαλύτερη από εκείνη που γνωρίσαμε μέχρι σήμερα. Εξάλλου, πολιτικές όπως αυτή της σύμπλευσης με τον άξονα Ισραήλ, ΗΠΑ κλπ, τις οποίες ακολούθησαν οι κυβερνήσεις των τελευταίων ετών, αποδείχθηκαν φιάσκο. Το Ισραήλ μια χαρά επαναπροσεγγίζει την Τουρκία.

Αν επομένως ο δρόμος του πρόθυμου νατοϊκού συμμάχου θέτει σε κίνδυνο την ειρήνη, την κυριαρχία και το βιοτικό επίπεδο του λαού, γιατί να τον ακολουθήσουμε; Μήπως ήρθε η ώρα να δοκιμάσουμε μια άλλη προσέγγιση; Κάθε ιστορική καμπή, προσφέρεται για αναστοχασμό και -γιατί όχι- αλλαγή προσανατολισμού.

Με μια πολιτική ενεργητικής ουδετερότητας και πλήρους απεμπλοκής από τη σύγκρουση η Ελλάδα θα κέρδιζε το σεβασμό φίλων και αντιπάλων. Θα υπεράσπιζε την ειρήνη στην περιοχή, θα ήταν λιγότερο ευάλωτη στις τουρκικές παράνομες αξιώσεις και πιέσεις, λιγότερο ευάλωτη στις βαλκανικές εθνικιστικές αναταράξεις. Θα μπορούσε να ελιχθεί ανάμεσα στους ισχυρούς αξιοποιώντας τις αντιθέσεις τους. Θα μπορούσε επιπλέον να βάλει ένα μικρό λιθαράκι στη διεθνή ειρήνη αναλαμβάνοντας διπλωματικές πρωτοβουλίες μαζί με άλλες χώρες.

Στην προτροπή του ΝΑΤΟ και της ΕΕ “στοιχηθείτε, πληρώστε, πολεμήστε”, η απάντηση θα πρέπει να είναι ένα υπερήφανο ΟΧΙ.

Δεν ξέρω αν έχουμε συνειδητοποιήσει πόσο κοντά στον όλεθρο βρισκόμαστε. Η ανθρωπότητα διολισθαίνει στη γενικευμένη σύγκρουση. Η χώρα μας ως μέλος του ΝΑΤΟ αποτελεί μέρος αυτών των εκρηκτικών αντιθέσεων οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν, ακόμη και χωρίς σαφή σχεδιασμό των συμμετεχόντων, σε μια αιματηρή και καταστροφική σύρραξη. Είναι καιρός να βγούμε από το λήθαργο. Μπορούμε άμεσα να προσφέρουμε μια σημαντική υπηρεσία στην ειρήνη, όχι μόνο του ελληνικού λαού αλλά στην πανευρωπαϊκή και παγκόσμια ειρήνη.

Μαζί με αυτό θα προσφέρουμε μια πολύτιμη συμβολή στη διαφύλαξη των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μας. Γιατί πρώτο τίποτα δεν αποκλείει ότι η σύγκρουση ΗΠΑ – Ρωσίας θα μεταφερθεί “δι’ αντιπροσώπων” στα Βαλκάνια. Και δεύτερο επειδή όπως λέει ο λαός, “ο λύκος στην αναμπουμπούλα χαίρεται”. Είναι πιθανό, μέσα στη γενικότερη αναταραχή και με δεδομένη την ανοχή των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, το τουρκικό αντιδραστικό καθεστώς να θελήσει να δημιουργήσει τετελεσμένα σε βάρος της Ελλάδας.

Ένα πρώτο σοβαρό βήμα για να συμβάλλουμε στην ειρήνη αλλά και για να δώσουμε ένα μήνυμα προς τις ΗΠΑ, την ΕΕ και την ίδια την Τουρκία, θα ήταν να πούμε όχι στην επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία. Όχι γιατί επικροτούμε την πολιτική της Ρωσίας αλλά γιατί η επιβολή μονομερών οικονομικών κυρώσεων συνιστά μορφή χρήσης βίας, παραβίαση του άρθρου 2 παρ. 4 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ και ένα από τα όπλα των ΗΠΑ για να προωθήσουν τα συμφέροντά τους.

Μην ξεχνάμε επίσης ότι ειδικά οι βάσεις στην Αλεξανδρούπολη και στη Σούδα χρησιμοποιούνται για την υλοποίηση του στρατιωτικού σχεδιασμού των ΗΠΑ και ότι θα βρεθούν στο στόχαστρο της Ρωσίας σε μια πιθανή κλιμάκωση. Ελληνικές ναυτικές δυνάμεις βρίσκονται, ως μη όφειλαν, στη Μαύρη Θάλασσα, λες και το πρόβλημα της Ελλάδας είναι η Ρωσία και όχι ο τούρκικος εθνικιστικός επεκτατισμός.

Ας σηκώσουμε λοιπόν τώρα τη σημαία της ειρήνης, του σεβασμού του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ: της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών, του σεβασμού του διεθνούς δικαίου, της μη ανάμιξης στα εσωτερικά άλλων κρατών, τη μη χρήσης και απειλής χρήσης βίας. Θα βρούμε αρκετούς συνοδοιπόρους σε διπλωματικό επίπεδο. Θα βρούμε ακόμη περισσότερους ανάμεσα στους λαούς όλων των χωρών, μαζί και των ΗΠΑ.

Είναι ζήτημα εθνικής σωτηρίας να μην εμπλακεί περαιτέρω με κανένα τρόπο η Ελλάδα στην αμερικανορωσική διένεξη, να παγώσει άμεσα κάθε δραστηριότητα στις βάσεις της Αλεξανδρούπολης και της Σούδας. Πρέπει να ταχθούμε ενεργητικά υπέρ της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών, να μην συμμετέχουμε στην καταστροφική διένεξη των γιγάντων. Είναι η στιγμή να διακηρύξουμε ότι δεν επιθυμούμε πλέον ξένες βάσεις στο έδαφός μας.

εφημ . Documento, 20/2/2022

Η κυβέρνηση επιμένει να εγκαταστήσει την πανεπιστημιακή αστυνομία παρότι δεν υπάρχει αυξημένη εγκληματικότητα στους χώρους των ΑΕΙ. Οι σχετικές επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι αυτή είναι χαμηλότερη από την αντίστοιχη στα πανεπιστήμια του εξωτερικού και χαμηλότερη από το σύνολο της κοινωνίας. Άρα ποιος είναι ο αληθινός στόχος της κυβέρνησης;

1. Θέλει να επιβάλει τη γενίκευση της εμπορευματοποίησης, ιδιωτικοποίησης, των διδάκτρων που θα ορθώνουν ανυπέρβλητα εμπόδια στα παιδιά των λαϊκών τάξεων να σπουδάσουν. Θέλει να εμποδίσει τον αγώνα της πανεπιστημιακής κοινότητας για αύξηση των κρατικών δαπανών για την παιδεία. Μην ξεχνάμε ότι οι προϋπολογισμοί των ΑΕΙ έχουν μειωθεί στο 1/3 εκείνων που ήταν πριν το 2008 και βαίνουν μειούμενοι. Η κρατική δαπάνη ανά φοιτητή στην Ελλάδα είναι 7 φορές μικρότερη του μέσου όρου της ΕΕ, 9 φορές μικρότερη της Γερμανίας ή της Γαλλίας. Είναι ενδεικτικό ότι στην Ελλάδα αντιστοιχούν 44,4 φοιτητές ανά διδάσκοντα ενώ στη Γερμανία 7,5 και ο μέσος όρος της ΕΕ είναι 13,2.

2. Θέλει να επιβάλει την αδιαμαρτύρητη αποδοχή της ανεργίας, της ετεροαπασχόλησης, των εξευτελιστικών μισθών πείνας και των άθλιων εργασιακών σχέσεων που μαστίζουν τους απόφοιτους των ΑΕΙ. Θέλει να εμποδίσει τον αγώνα των φοιτητών για αλλαγή της εκπαιδευτικής και οικονομικής πολιτικής που διεκδικούν δικαίως το πτυχίο τους να οδηγεί σε εργασία αξιοπρεπώς αμειβόμενη.

3. Θέλει να επιβάλει τα εφήμερα ιδιωτικά συμφέροντα των κολεγίων, των διαπλεκόμενων με την οικονομική και πολιτική εξουσία καθηγητών, της εφήμερης, βραχυπρόθεσμου ιδιωτικού οφέλους έρευνας. Παράλληλα θέλει να αποτρέψει τον αγώνα για ένα μακρόπνοο σχεδιασμό που θα αναπτύσσει τα ΑΕΙ και την έρευνα σε όφελος της κοινωνίας.

4. Θέλει να επιβάλει ένα γενικότερο κλίμα εκφοβισμού και εξαγοράς ώστε να επικρατούν το αναμάσημα και η αναπαραγωγή (που βαφτίζονται αριστεία!) των κυρίαρχων απόψεων, ο εξοβελισμός της κριτικής σκέψης. Μόνο που η επιστήμη έχει ανάγκη όπως το οξυγόνο την κριτική σκέψη, την ελευθερία. Τόσο στις θετικές όσο και στις κοινωνικές επιστήμες το νέο, το πρωτοπόρο, το σύγχρονο, το δημιουργικό γεννιέται πάντοτε μέσα από την αντιπαράθεση απόψεων, χωρίς άμεση ή έμμεση λογοκρισία στις λεγόμενες επικίνδυνες ιδεολογίες ή αιρετικές απόψεις.

5. Θέλει να επιβάλει την γενίκευση της ευνοιοκρατίας των διαπλεκόμενων με την εξουσία σε βάρος της αξιοκρατίας και εν τέλει σε βάρος των χιλιάδων νέων επιστήμονων που δεν έχουν τις διασυνδέσεις. Να σημειώσω ότι σήμερα διαδάσκουν στα πανεπιστήμιά μας νέοι, λαμπροί επιστήμονες με προσωρινές συμβάσεις και αποδοχές ύψους 500 περίπου ευρώ.

Για όλα αυτά η κυβέρνηση χρειάζεται να ακολουθήσει το παράδειγμα Ερντογάν, μια και η Τουρκία είναι η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα με πανεπιστημιακή αστυνομία. Χρειάζεται επίσης να προσπαθήσει να θέσει σε εφαρμογή το δρακόντειο πειθαρχικό δίκαιο των φοιτητών που επίσης περιλαμβάνει ο ν. 4777. Είναι ενδεικτικό το άρθρο 23 βάσει του οποίου μπορεί να τιμωρηθούν φοιτητές απλώς και μόνο επειδή συγκεντρώθηκαν, χωρίς άδεια, σε προαύλιο χώρο για να συζητήσουν συνδικαλιστικά ή πολιτικά ζητήματα.

Στον αντίποδα όλων αυτών προβάλλουμε το όραμά μας. Είμαστε πολλοί: σύλλογοι πανεπιστημιακών, φοιτητικοί σύλλογοι, σύλλογοι ερευνητών, διοικητικού προσωπικού. Είναι μαζί μας οι γονείς των φοιτητών, η ελληνική κοινωνία που ενδιαφέρεται για το μέλλον των παιδιών της και της πατρίδας μας. Ανεξάρτητα από την ιδιαίτερη θέση και τις ιδιαίτερες απόψεις του καθενός εμφορούμαστε από ένα κοινό όραμα, που αντιπροσωπεύει το μέλλον. Αγαπάμε το δημόσιο πανεπιστήμιο, παλεύουμε για ένα καλύτερο δημόσιο δωρεάν πανεπιστήμιο. Γι’ αυτό και λέμε σθεναρά ΟΧΙ στην πανεπιστημιακή αστυνομία.

εφημ. ΤΑ ΝΕΑ, 16/2/2022

Πότε οι εξοπλισμοί μπορούν να επιτελέσουν τον αποτρεπτικό ρόλο τους έναντι της επιθετικότητας του καθεστώτος Ερντογάν;

Πρώτο, όταν είναι προσαρμοσμένοι στις ειδικές γεωγραφικές, πολιτικές και οικονομικές συνθήκες της χώρας μας. Όπως διαβεβαιώνουν αρκετοί ειδικοί, μπορούμε να έχουμε καλύτερη άμυνα με μικρότερες δαπάνες. Χρειαζόμαστε ένα νέο αμυντικό δόγμα, που θα δίνει έμφαση στη λογική του πιο αποτελεσματικού, φθηνού, βασισμένου στις νέες τεχνολογίες βληματοκεντρικού πολέμου αντί για τις πανάκριβες και δυσκίνητες εξοπλιστικές πλατφόρμες, που μας πωλούν οι νατοϊκοί σύμμαχοι (μεταχειρισμένες, προηγούμενης τεχνολογίας και χωρίς ολόκληρο τον αναγκαίο εξοπλισμό).

Δεύτερο, όταν δεν προορίζονται για την επιβολή των συμφερόντων του ΝΑΤΟ, των ΗΠΑ, της Γαλλίας και για την προώθηση των σχεδιασμών τους στην ανατολική Ευρώπη, στη Μέση Ανατολή, στο Ιράν, στη βόρεια και στην υποσαχάρια Αφρική. Όταν επίσης δεν υπαγορεύονται από τις οικονομικές επιδιώξεις των πολυεθνικών του πολέμου, που διψούν για υπερκέρδη.

Τρίτο, όταν δεν είναι δυσβάσταχτοι από οικονομική άποψη. Ο πόλεμος είναι σε σημαντικό βαθμό υπόθεση της οικονομίας. Μια χώρα γονατισμένη οικονομικά δεν μπορεί να διεξάγει πόλεμο ακόμη και αν διαθέτει τα τελειότερα συστήματα γιατί απλούστατα δεν θα μπορεί να τα συντηρήσει.

Τέταρτο, όταν βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην ανάπτυξη της εγχώριας, δημόσιας αμυντικής βιομηχανίας και όταν οι όποιες αγορές από το εξωτερικό συνοδεύονται απαραίτητα από σημαντική μεταφορά τεχνογνωσίας, ώστε να διασφαλίζεται η όσο το δυνατό μεγαλύτερη εξοπλιστική αυτάρκεια.

Πέμπτο, όταν δεν δημιουργούν μονομερή εξάρτηση από έναν προμηθευτή, ο οποίος μπορεί ανά πάσα στιγμή να μπλοκάρει τη ροή και να οδηγήσει την άμυνα σε κατάρρευση. Έχει συμβεί δυο φορές με την εσκεμμένη καθυστέρηση παράδοσης αεροσκαφών απο τις ΗΠΑ.

Έκτο, όταν βασίζονται σε έναν ενωμένο λαό. Οι βαθιές κοινωνικές ανισότητες, οι πολιτικές που καθιστούν τους φτωχούς φτωχότερους και τους πλούσιους πλουσιότερους, η ευνοιοκρατία, οι αντιδημοκρατικές πρακτικές, ο αυταρχισμός, ο πλουτισμός μιας ισχνής μειοψηφίας σε βάρος της υπόλοιπης κοινωνίας διασπούν το λαό, αποδυναμώνουν και καταρρακώνουν το ηθικό του.

Έβδομο, όταν βασίζονται στη καλλιέργεια της φιλίας και της διπλωματίας των λαών, γεγονός που λειτουργεί αποσταθεροποιητικά για τις όποιες επιθετικές βλέψεις του αντιδραστικού τουρκικού καθεστώτος ή όποιου άλλου.

Όγδοο, όταν βασίζονται στη δημιουργία ενός διεθνούς διπλωματικού μετώπου χωρών που θέλουν (η καθεμιά για τους δικούς της λόγους) να υπερασπιστούν το διεθνές δίκαιο. Θα ήταν καλή ιδέα να προστεθεί η Ελλάδα στη ομάδα χωρών φίλων του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ.

Ένατο, όταν βασίζονται σε μια πολιτική ενεργητικής ουδετερότητας που δεν αναμιγνύει τη χώρα στις διενέξεις των μεγάλων δυνάμεων εκθέτοντάς την επικίνδυνα. Οι αμερικανοΝΑΤΟϊκές βάσεις όχι μόνο δεν διασφαλίζουν την άμυνα της χώρας αλλά την εμπλέκουν σε θανάσιμους κινδύνους.

εφημ. ΤΑ ΝΕΑ, 20/1/2022

Ένα από τα 36 στρατηγήματα που διατυπώθηκαν με το γνωστό αποφθεγματικό, κινεζικό στυλ και που έρχονται μέχρι τις μέρες μας από την παραδοσιακή στρατηγική σκέψη της Κίνας, είναι το “σκότωσε με δανεικό μαχαίρι”. Κατά βάση σημαίνει την πρακτική της επίθεσης στον αντίπαλο και της επίτευξης ενός στόχου με τη χρήση της δύναμης και των μέσων ενός τρίτου.

Οι λεγόμενοι πόλεμοι δια αντιπροσώπων είναι στην πραγματικότητα εφαρμογή αυτής της αρχής. Μεγάλες δυνάμεις, στην προσπάθειά τους να διατηρήσουν ή να επεκτείνουν την επιρροή τους, αξιοποιούν τοπικές αντιθέσεις και τοπικές δυνάμεις, τις εξωθούν σε συγκρούσεις με σκοπό να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντά τους χωρίς να εμπλακούν άμεσα οι ίδιες.

Υπάρχουν ωστόσο και πιο ήπιες εκδοχές εφαρμογής της αρχής, όταν ένα ισχυρό κράτος ευνοεί ή ανέχεται τις αντιδράσεις ενός άλλου κράτους προκειμένου να υπηρετήσει τα δικά του συμφέροντα. Τέτοια είναι η περίπτωση των ΗΠΑ που ευνοούν ή ανέχονται το τουρκικό casus belli σε περίπτωση που η Ελλάδα ασκήσει το αυτονόητο με βάση το διεθνές δίκαιο δικαίωμά της να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ν.μ.. Υπενθυμίζεται παρενθετικά ότι α. η συντριπτική πλειονότητα των κρατών έχει χωρικά ύδατα 12 ν.μ, β. η Τουρκία, παρότι δεν έχει υπογράψει την Σύμβαση, έχει ανακηρύξει χωρικά ύδατα στη Μαύρη θάλασσα 12 ν.μ., γ. οι ΗΠΑ και το Ισραήλ (επίσης πολέμιοι του διεθνούς δικαίου της θάλασσας) έχουν αιγιαλίτιδα ζώνη 12 ν.μ.

Γιατί οι ΗΠΑ αξιοποιούν το τουρκικό casus belli ως “δανεικό μαχαίρι”; Όχι μόνο για να διατηρήσουν την Τουρκία υπό την επιρροή τους αλλά και για να εξυπηρετήσουν τα δικά τους συμφέροντα. Γιατί αν τα χωρικά ύδατα Ελλάδας – Τουρκίας στο Αιγαίο επεκταθούν στα 12 ν.μ., η Ελλάδα θα ελέγχει το 71% (από 43%), η Τουρκία το 9% (από 7%) ενώ τα διεθνή ύδατα θα περιοριστούν στο 20%. Επιπλέον, η χώρα μας σε συνεννόηση με την Τουρκία θα μπορούσε να ενεργοποιήσει τον προβλεπόμενο από τη Σύμβαση θεσμό της διέλευσης τράνζιτ, ώστε πλοία των ενδιαφερόμενων κρατών να διέρχονται από συγκεκριμένα στενά που θα χαρακτηριστούν διεθνή. Από μια τέτοια εξέλιξη ωφελημένη θα έβγαινε και η Τουρκία ενώ θα άνοιγε επίσης ο δρόμος της συνεννόησης για την υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ και ευρύτερα.

Με μια τέτοια έκβαση των πραγμάτων, οι ΗΠΑ θα έχαναν τον διαιτητικό τους ρόλο ανάμεσα στις δυο χώρες, που τους εξασφαλίζει τον έλεγχο και επί των δύο. Επιπλέον, θα έβλεπαν τον έλεγχό τους στο Αιγαίο να μειώνεται. Γι’ αυτό ουδέποτε στήριξαν το δικαίωμα της Ελλάδας, ακόμη και πριν τη διατύπωση του τουρκικού casus belli το 1995, ενώ οι ελληνικές κυβερνήσεις, μένοντας πειθήνιες στις ΗΠΑ, δεν άσκησαν το δικαίωμα αυτό. Έχουμε δηλαδή μια περίπτωση εφαρμογής της προαναφερθείσας αρχής: οι ΗΠΑ χρησιμoποιούν ως “δανεικό μαχαίρι” την Τουρκία.